Lato to czas wyjazdów, spotkań przy grillu, pikników i częstszego spożywania posiłków poza domem. To również okres, w którym lekarze obserwują wzrost liczby zatruć pokarmowych. Wysokie temperatury sprzyjają bowiem namnażaniu się bakterii i innych drobnoustrojów mogących powodować infekcje przewodu pokarmowego.
Ciepło sprzyja bakteriom
Wiele bakterii odpowiedzialnych za zatrucia pokarmowe, takich jak Salmonella, Campylobacter czy niektóre szczepy Escherichia coli, najlepiej rozwija się w temperaturze od kilku do kilkudziesięciu stopni Celsjusza. W praktyce oznacza to, że żywność pozostawiona poza lodówką nawet przez stosunkowo krótki czas może stać się miejscem intensywnego namnażania drobnoustrojów.
Szczególnie narażone są produkty zawierające białko, takie jak mięso, ryby, jaja, nabiał czy gotowe potrawy przechowywane w niewłaściwych warunkach.
Gdzie najczęściej popełniamy błędy?
Latem łatwiej o przerwanie tzw. „łańcucha chłodniczego”, czyli utrzymania odpowiedniej temperatury przechowywania produktów spożywczych.
Do najczęstszych błędów należą:
- pozostawianie żywności na słońcu podczas pikników i grillów,
- przewożenie produktów wymagających chłodzenia bez toreb termicznych,
- spożywanie potraw, które przez kilka godzin stały w wysokiej temperaturze,
- niedostateczna obróbka termiczna mięsa,
- niewłaściwa higiena podczas przygotowywania posiłków.
Ryzyko wzrasta również podczas podróży, gdy częściej korzystamy z gastronomii sezonowej lub spożywamy posiłki przygotowane w nieznanych warunkach.
Jakie są objawy zatrucia pokarmowego?
Objawy mogą pojawić się już po kilku godzinach od spożycia zakażonej żywności, choć czasem rozwijają się dopiero po kilku dniach.
Najczęściej występują:
- nudności,
- wymioty,
- biegunka,
- bóle brzucha,
- gorączka,
- osłabienie,
- odwodnienie.
Przebieg choroby jest zwykle łagodny, jednak u niektórych pacjentów może prowadzić do poważniejszych powikłań.
Kto jest najbardziej narażony?
Szczególną ostrożność powinny zachować:
- małe dzieci,
- osoby starsze,
- kobiety w ciąży,
- pacjenci z obniżoną odpornością,
- osoby przewlekle chore.
W tych grupach nawet pozornie niegroźna infekcja przewodu pokarmowego może prowadzić do szybkiego odwodnienia i wymagać konsultacji lekarskiej.
Jak zmniejszyć ryzyko?
Podstawą profilaktyki jest właściwe przechowywanie żywności, dokładne mycie rąk oraz odpowiednia obróbka termiczna produktów. W czasie upałów szczególnie ważne jest również zwracanie uwagi na warunki, w jakich przechowywane i podawane są posiłki.
Warto pamiętać, że wysoka temperatura nie tylko wpływa na nasze samopoczucie, ale także stwarza idealne warunki do rozwoju drobnoustrojów. Dlatego latem bezpieczeństwo żywności powinno być traktowane z taką samą uwagą, jak ochrona przed słońcem czy odpowiednie nawodnienie organizmu.